Prevajalci-kleriki in translatio studii v srednjeveški Franciji

Avtorji

  • Sonia Vaupot Univerza v Ljubljani, Filozofska fakulteta

DOI:

https://doi.org/10.34291/BV2025/02/Vaupot

Ključne besede:

prevajanje v srednjem veku, prevajalci-kleriki, translatio studii, translatio imperii, cerkveno prevajanje.

Povzetek

Članek obravnava vlogo prevajalcev-klerikov pri prenosu znanja in moči v srednjeveški Franciji, pri čemer se opira na koncepta translatio studii in translatio imperii. Ti prevajalci so s prevajanjem različnih besedil prenašali znanje v srednjeveško francoščino in hkrati služili interesom cerkvenih in kraljevih institucij. Raziskava osvetljuje ideološka in politična vprašanja teh prevodov ter odpor, ki so ga sprožili. Analizira vlogo različnih mecenov, zlasti Karla V., pri spodbujanju prevajanja kot orodja za upravljanje in poenotenje znanja. V sklepnem delu sledi razvoju teh praks do konca srednjega veka, ko je prevajanje postalo orodje za širjenje znanja in zaznamovalo prehod v humanizem.

Prenosi

Podatki o prenosih še niso na voljo.

Literatura

Cassin, Barbara. 2004. Vocabulaire européen des philosophies. Dictionnaire des intraduisibles. Paris: Seuil / Le Robert.

Copeland, Rita. 1991. Rhetoric, Hermeneutics, and Translation in the Middle Ages: Academic Traditions and Vernacular Texts. Cambridge: Cambridge University Press.https://doi.org/10.1017/CBO9780511597534

Coumert, Magali. 2005. La mémoire de Troie en Occident, d'Orose à Benoît de Sainte-Maure. Les villes capitales au Moyen Âge, Société des historiens médiévistes de l'Enseignement supérieur public. Paris: Éditions de la Sorbonne.https://doi.org/10.4000/books.psorbonne.33427

Galderisi, Claudio. 2011. Prologue : Les fantômes de la translatio studii vernaculaire. Le choix du vulgaire: Espagne, France, Italie, XIIIe-XVIe siècle. Université de Paris Ouest - Nanterre, novembre 2011, Nanterre, France, 21-39.

Galderisi, Claudio, et Vladimir Agrigoroaei. 2011. Translations médiévales. Cinq siècles de traductions en français au Moyen Âge (XIe-XVe siècles). Étude et répertoire. Turnhout: Brepols.

Galderisi, Claudio, et Jean-Jacques Vincensini. 2017. La traduction entre Moyen Âge et Renaissance, Médiations, auto-traductions et traductions secondes. Turnhout: Brepols.https://doi.org/10.1484/M.BITAM-EB.5.111870

Horguelin, Paul. 1981. Problèmes de traduction littéraire. Montréal: Université de Montréal.

Krašovec, Jože. 2018. Semantic Field of God's Righteousness in Original and in Aramaic, Greek and Latin Translations of the Book of Isaiah. Bogoslovni vestnik 78 (2): 483-495.

Krašovec, Jože. 2021. Izvori Hieronimovih pogledov na prevajanje in razlaganje Svetega pisma. Bogoslovni vestnik 81: 455-456.https://doi.org/10.34291/BV2021/01/Krasovec

Krašovec, Jože. 2022. Symbolism of Names and of the Word "Name" in the Bible. Bogoslovni vestnik 82: 852-854.https://doi.org/10.34291/BV2022/04/Krasovec

Le Goff, Jacques. 1957. Les intellectuels au Moyen Âge. Paris: Seuil.

Lusignan, Serge. 1989. La topique de la translatio studii et les traductions françaises de textes savants au XIVe siècle. V: Traduction et traducteurs au Moyen Âge, Actes du colloque international du CNRS organisé à Paris, Institut de Recherche et d'Histoire des Textes, 26-28 mai 1986, 303-315. Aubervilliers: Institut de Recherche et d'Histoire des Textes.

McGrady, Deborah L. 2019. The Writer's Gift or the Patron's Pleasure? The Literary Economy in Late Medieval France. Toronto: University of Toronto Press.https://doi.org/10.3138/9781487518448

Monfrin, Jacques. 1964. Les traducteurs et leur public au Moyen Âge. Journal des Savants 1: 5-20.https://doi.org/10.3406/jds.1964.1066

Oseki-Dépré, Inês. 1999. Théories et pratiques de la traduction littéraire. Paris: Armand Colin.

Oustinoff, Michaël. 2007. Les « Translation Studies » et le tournant traductologique. Traduction et mondialisation. Hermès, La Revue 49 (3): 21-22.https://doi.org/10.4267/2042/24124

Sot, Michel et al. 1997. La Cour et les lettres au Moyen Âge. Paris: Fayard.

Stierle, Karlheinz. 1996. La Renaissance et la Translatio Studii. V: Budick, Sanford, et Iser, Wolfgang (ed.), The Translatability of Cultures: Figurations of the Space Between, 147-159. Stanford: Stanford University Press.

Venuti, Lawrence. 1995. The Translator's Invisibility: A History of Translation. London: Routledge.

Prenosi

Objavljeno

24. 11. 2025

Številka

Rubrika

Članki

Kako citirati

Vaupot, Sonia. 2025. “Prevajalci-Kleriki in Translatio Studii V srednjeveški Franciji”. Bogoslovni Vestnik 85 (2): 251-62. https://doi.org/10.34291/BV2025/02/Vaupot.