Marriage In the Eastern Catholic Churches:  Theological and Canonical Approach

Aleksandra Kłos-Skrzypczak; Monika Gwóźdź; Jurij Popovič

doi:10.34291/BV2025/01/Klos

Avtorji

Aleksandra Kłos-Skrzypczak
Monika Gwóźdź
Jurij Popovič

DOI:

https://doi.org/10.34291/BV2025/01/Klos

Ključne besede:

vzhodne katoliške Cerkve, zakonska zveza, kanonski pristop, teološki pristop, Prešovska nadeparhija na Slovaškem

Povzetek

V vzhodnih katoliških Cerkvah se zakramenti, tako kot bogoslužje, blagoslovi in posvetitve, dojemajo kot neločljiva celota. Pri obravnavi izbrane teme je posebna pozornost namenjena vprašanju zakonske zveze v vzhodnih katoliških Cerkvah, in sicer z vidika teologije in kanonskega prava. Za pripravo prispevka je bila uporabljena analitična in sintetična metoda, ki je omogočila celostno obravnavo izbrane teme, obenem pa osvetlila številne skladnosti v moralnih in pravnih vidikih Rimokatoliške Cerkve in vzhodnih katoliških Cerkva. Iz analize dostopnih virov ter študija zbranega gradiva na območju škofije Prešov, kjer je bila raziskava izvedena, iz haja sklep, da je zakonsko življenje v tamkajšnjem okolju pomembna kulturotvorna vrednota. Vendar so se razkrili tudi nekateri negativni vidiki, ki kažejo, da imajo intenzivne družbene spremembe, stres, pomanjkljivosti socialnega sistema, pa tudi težave na trgu dela neposreden vpliv na obstojnost oziroma razpad zakonskih zvez. V zvezi s tem je bila opravljena analiza števila sklenjenih in razvezanih zakonov v nadeparhiji Prešov. Izvedena raziskava omogoča določitev smernic za nadaljnje raziskave: kvalitat ivna analiza tečajev za pripravo na zakon ali primerjalna študija zakonskega prava zahodne in vzhodnih katoliških Cerkva ob upoštevanju statističnih podatkov o postopkih za ničnost zakonske zveze.

Metrike

Nalaganej metrik....

Prenosi

Podatki o prenosih še niso na voljo.

Literatura

Adam, Miroslav Konštanc. 2014. Vplyv rozvodnej mentality snúbencov na platnosť kánonicky uzatváraných manželstiev. Studia Aloisiana 5, no. 1:65–66.

Adamowicz, Leszek. 1999. Wprowadzenie do prawa o sakramentach świętych według Kodeksu Prawa Kanonicznego oraz Kodeksu Kanonów Kościołów Wschodnich, Lublin.

– – –. 2009. Wybrane problemy katolickiego prawa małżeńskiego w kontekście emigracji w wielokulturowej Europie. Roczniki Nauk Prawnych 2: 151–163.

– – –. 2015a. Duchowni celibatariusze i duchowni żonaci – dwa konteksty posługiwania w kościele katolickim. Roczniki nauk prawnych 25, no. 3:87–114. https://doi.org/10.18290/rnp.2015.25.3-5

– – –. 2015b. Przynależność kościelna i obrządkowa dziecka. In: P. Kroczek, ed. Prawa dziecka: perspektywa Kościoła, 9–29. Kraków: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie.

Adamczyk, Sławomir. 2020. Małżeństwo jako sacrament. Diecezja Radomska, 31. 08. https://diecezja.radom.pl/malzenstwo-jako-sakrament/ (accessed 3. 10. 2022).

Bieĺak, Jozef. 2011. Teológia manželstva v kontexte zmluvy Boha so stvorením. In: Biblické aspekty manželstva a rodiny, 56–73. [S.l.]: Katolícke biblické dielo

Braunsteiner, Gloria, Krzysztof Trębski, and Ladislav Csontos. 2019. Obnovena teologia manzelstva a rodiny. Trnava: Dobrá kniha.

Buc, Ján. 2009. Nowa ewangelizacja w kościele na Słowacji w latach 1990-2000. Lublin: Norbertinum.

Bujňák, Juraj. 2002. Communicationes. in: IUS ET IUSTITIA: Sympozii iuris canonici anni 2000, 185–249. Spišské podhradie: Kňazský seminár biskupa Jana Vojtaššáka.

Citbaj, Frantisek. 2015. Manželstvo v katolíckom kánonickom práve a právnom poriadku Slovenskej republiky. Presov: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity v Prešove.

– – –. 2017. Niektore principy katolickeho stylu zivota. Presov: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity v Prešove.

Codex Canonum Ecclesiarum Orientalium. 2022. Lublin: SSV

Czupryński, Wojciech. 2015. Preparation for marriage in the face of contemporary cultural challenges. Studia Warmińskie 52:215–225.

Dorsz, Witold. 2009. Love, Marriage and Family published by Karol Wojtyła. Ateneum Kapłański 36:15–31.

Gorbaniuk, Julia. 2007. Sytuacja rodziny we współczesnym społeczeństwie: Wiodące kierunki badań nad rodziną. In: Sytuacja rodziny we współczesnym społeczeństwie – doświadczenie Europy Środkowo-Wschodniej, 7–14. Lublin: Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II.

Greckokatolickie Arcibiskupstvo Presov. [n.d.]. http://www.grkatpo.sk/ (accessed 10. 10. 2022).

Francis. 2015. Mitis et misericors Iesus. Motu Proprio. Vatican, 15. 8. https://www.vatican.va/content/francesco/en/motu_proprio/documents/papa-francesco-motu-proprio_20150815_mitis-et-misericors-iesus.html (accessed 10. 10. 2022).

Katechizm Katolickej Cirkvi. 2022. Trnava: SSV.

Kosiek, Tomasz, and Peter Adamisin. 2020. Przeszłośc polsko-słowackiej granicy jako element kształtujący tożsamość lokalną. Rzeszów: Uniwersytet Rzeszowski.

Malecha, Paweł. 2020. Fungovaní české a slovenské církevní justicice v kontextu každoročníh hlášení zasilaných Apoštolské signatuře. Adnotatio Iurisprudentiae, 266–267. Brno: Akademie kanonického práva.

Mesto Prešov. [n.d.]. https://www.presov.sk/mesto-presov.html (accessed 10. 10. 2022).

Mikołajczuk, Krzysztof. 2006. Przygotowanie dzieci i dorosłych do przyjęcia sakramentu chrztu w katolickich Kościołach wschodnich. Roczniki Nauk Prawnych 21, no. 1:259–283.

Nitkiewicz, Krzysztof. 2014. Katolickie Kościoły Wschodnie, Sandomierz: Wydawnictwo Diecezjalne.

Nowicka, Urszula. 2012. Wzajemne powiązania KPK i KKKW na płaszczyźnie ich autonomicznego funkcjonowania. Prawo Kanoniczne 55, no. 2:167–185. https://doi.org/10.21697/pk.2012.55.2.09

Popovič, Jurij. 2020a. Manželský súhlas a aktualne výzvy. Revue církevního práva 80, no. 3:109–126.

– – –. 2020b. Sviatosť pokánia a Eucharistie a „iregulárne“ manželské zväzky veriacich. Theologos 22:181–199.

– – –. 2021. Manželstvo a rodina: Aktuálne výzvy a kánonickopastoračné perspektívy v metropolitnej cirkvi sui iuris na Slovensku. In: Popovič and Petro 2021, 54–56.

Popovič, Jurij, and Petro Marek, eds. 2021. Sprevádzanie, rozlišovanie a integrovanie zložitých situácií rodín v metropolitnej cirkvi sui iuris v intenciách Amoris laetitia. Prešov: Gréckokatolícka teologická fakulta

Poznámky, Franciszek, 2015. L Mimoriadnemu konzistóriu kardinálov. In: Prípravné katechezy: Láska je našim poslanim, 9–12. [s.l.]: Kumran

Šprocha, Bronislav, Bronislav, Bleha, Alžbeta Garajová, Viera Pilinská, Ján Mészáros, and Boris Vaňo. 2019. Populačný vývoj v krajoch a okresoch Slovenska od začiatku 21. storočia. Bratislava: Univerzita Komenského .

Tripak, Peter. 2008. Duszpasterska odpowiedź Kościoła na współczesny kryzys małżeństwa: Studium pastoralne w kontekście Kościoła na Słowacji. PhD Thesis. Papieska Akademia Teologiczna, Kraków.

Trstenský, Frantisek. 2011. Vzťahy v kresťanskej rodine a komunite na základe Ef 5,21-33. In: Biblické aspekty manželstva a rodiny, 46–55. [S.l.]: Katolícke biblické dielo.

Tyrol, Anton. 2011. Povod rodiny vo svetle Božieho zjavenia. In: Biblické aspekty manželstva a rodiny, 19–26. [S.l.]: Katolícke biblické dielo.

Wielebski, Tomasz. 2010. Wyniki badań religijności a konstruowanie programów pastoralnych. In: Badania religijności na Słowacji i w Polsce wyzwaniem dla duszpasterstwa, 165–183. Warsaw: Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego.